Innovatie en kennis-infrastructuur

Wederzijdse beïnvloeding en circulatie van kennis

• Het bedrijfsleven heeft gedurende de twintigste eeuw op technologisch terrein een aanzienlijke ontwikkeling doorgemaakt. Technische innovaties openden nieuwe markten en droegen bij aan de groei van de arbeidsproductiviteit. Aan de innovativiteit van het bedrijfsleven wordt dan ook veel waarde gehecht. Kennis van producten en processen speelt daarbij een belangrijke rol en in de loop van de twintigste eeuw is dat belang alleen maar toegenomen. Niet alleen nam de hoeveelheid (benodigde) kennis van producten en productieprocessen toe, men spreekt wel van het kennisintensiever worden van de techniek, ook veranderde de wijze waarop bedrijven hun kennis genereerden. In dit verband is onder meer gewezen op het belang van de institutionalisering van technisch-wetenschappelijk achtergrond onderzoek en het van de grond komen van systematisch laboratoriumonderzoek.
• Het ontstaan van innovaties is echter geen geïsoleerd proces, dat uitsluitend binnen de onderneming plaatsvindt en los staat van de omgeving. Naast kennisinstellingen, kunnen ook concurrenten, toeleveranciers, klanten en (technische) adviesbureaus (externe) bronnen van kennis vormen.
• Kennisverwerving en ontwikkeling kent derhalve vaak een complex patroon van interactie tussen de verschillende betrokkenen. Innovatieve ondernemingen functioneren in een gemeenschappelijke kennisinfrastructuur waaraan ze kennis afstaan en van waaruit ze kennis ontvangen. Deze gemeenschappelijke kennisinfrastructuur wordt wel aangeduid als innovatiesysteem. Bij deze benadering bestaat de gedachte dat de economische prestatie (van een land of regio) afhankelijk is van de wederzijdse interactie tussen economische actoren, zoals bedrijven, onderzoeksinstituten en de overheid met betrekking tot de totstandkoming en distributie van kennis en innovaties. Het gaat hier in feite om interactie binnen netwerken. Deze interactie kan plaatsvinden op sectoraal niveau, maar ook op regionaal, nationaal of internationaal niveau; met andere bedrijven (concurrenten, toeleveranciers, afnemers), wetenschappelijke instellingen en onderzoeksinstituten; via formele of persoonlijke contacten. Bepalend voor de relaties in deze netwerken zijn de wet- en regelgeving en sociale en culturele gebruiken. Hiermee biedt het een goede aansluiting bij de Business System benadering van Whitley.
• Het innovatief vermogen van ondernemingen en het functioneren in een netwerk zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden. In ons onderzoek zal dan ook de vraag centraal staan in hoeverre inbedding in zowel kennis- als productienetwerken invloed heeft gehad op de innovatieve prestaties van het Nederlandse bedrijfsleven. Daarbij zijn wij niet alleen geïnteresseerd in het belang van de netwerken voor de verwerving en -toepassing van kennis op enig moment maar ook in de vraag hoe de netwerken zich in de twintigste eeuw ontwikkelden.
•  

Publicaties

• Eric Berkers,'Tastes differ: Comparing company strategies, innovation trajectories and knowledge sources in Dutch soft drink production in the 1930s', in Business history 50 (2008) 3, 351-367 [abstract].
• Mila Davids, Eric Berkers, Arjan van Rooij en Frank Veraart, 'The Importance of Networking Activity. Innovation and networks in The Netherlands' in Paloma Fernandez Perez and Mary B. Rose (eds.), Innovation and Networks in Entrepreneurship (Routledge 2008) fortcoming.
• Mila Davids and J.L. Schippers, 'Innovations in Dutch Shipbuilding in the first half of the twentieth century', in Business History 50 (March 2008) No. 2, 205-225 [abstract].
• A. van Rooij, E. Berkers, M. Davids and F. Veraart, 'International knowledge flows and national systems: An exploratory investigation with the case of the Netherlands', in Technology Analysis and Strategic Management 20 (March 2008) No. 2, 149-168 [abstract].
• Mila Davids and Geert Verbong, 'Absorptive Capacity in Solid-State Technology and International Knowledge Transfer. The Case of Philips', in Comparative Technology Transfer and Society 5 (April 2007) 1, 1-27 [abstract].
• Mila Davids and Geert Verbong, 'Intraorganizational Alignment and Innovation Processes: Philips and the Transistor Technology', in Business History Review 80 (Winter 2006) 657-688 [abstract].
• top